Makam ve Usul

Geçki: Ezgi Başka Bir Makama Uğradığında

11 Nisan 2026 1 dk okuma

Bir ezgi çalarken başka bir makamın alanına girebilir. Buna geçki denir.

Geçki rastgele olmaz. Belirli perdeler üzerinden yapılır ve o perdeler iki makamın ortak noktalarıdır.

Geçkinin duyulması için hazırlık gerekir. Yeni makamın karakteristik sesi birkaç kez vurgulanır.

Dönüş de aynı biçimde yapılır; asıl makamın karar sesi yeniden duyurulur.

Kavalda geçki çalışması ezgi üzerinden yürür. Geçkinin nerede başlayıp bittiği partisyonda işaretlenir.

Bazı geçkiler ara perde değişimi gerektirir; aynı delik farklı bir kapama oranıyla çalınır. Bu değişim önceden bilinmezse geçki duyulmaz ve ezgi yanlış perdeyle sürer. Dinleme burada da belirleyicidir; usta icralarda geçkinin nasıl hazırlandığı açıkça duyulur. Başlangıçta geçki çalışılmaz; tek makamda temiz icra kurulmadan geçişe geçilmez.

Geçki çalışırken iki makamın ortak sesleri ayrıca not edilir. Bu sesler geçişin köprüsüdür; hangileri olduğu bilindiğinde geçki kendiliğinden doğru yere oturur. Geçkili ezgiler ayrı bir listede tutulur; bu liste zamanla makamlar arası ilişkilerin haritasına dönüşür. Geçki çalışmasında tempo düşük tutulur; acele edilen bir geçiş iki makamı da bulanıklaştırır ve kulakta iz bırakmaz.

Derslerimizde geçki, temel makamlar oturduktan sonra ele alınır.

Sık Sorulan Sorular

Geçki nedir?

Ezginin çalınırken başka bir makamın alanına girmesidir. İki makamın ortak perdeleri üzerinden yapılır.

Geçkiyi nasıl duyurabilirim?

Yeni makamın karakteristik sesini birkaç kez vurgulayarak; dönüşte asıl makamın karar sesi yeniden duyurulur.

İlgili Yazılar

← Tüm blog yazıları | makam ve usul bölümümüz